ACTIEF ALS MUSICUS? In zeer bescheiden mate. Het was en is een eer om met muziek te mogen in de weer zijn, ook al is het dan kleinschalig en met beperkte CD-oplages. Mogen musiceren met bevriende musici zoals Roger Vanhaverbeke, Joost Carpentier, Gilbert Isbin, Kees Kort en Yanto vanden Heuvel, is gewoon adembenemend maar het is geen ego-trip. Een dozijn CD's en evenveel concerten blijven beklijvend al bestaat er geen geilen naar het podium of naar 'Bekend Vlaming' zijn. Dank u, liever geen managers en advocaten die de routes uitstippelen, liever geen promotieteam dat het leven in een keurslijf prangt. Geen bewaking noch bevoogding! Dus: ook geen gehandtekende foto's, geen pokkenherrie, geen fanclub en ook geen gedoe met groepies. Kleinschalig blijft mooi, zeker in het besef dat het celebrityaspect en de rode lopers onzinnig zijn voor wie geen ster wil zijn. Wat niet wil zeggen dat ik me opsluit in een ivoren toren of mensenschuw ben, integendeel de mensen waarmee ik omga zijn stuk voor stuk integer en zonder veel kapsones of botheid. Zolang alles rond ontroering en sfeervolle verstilling draait zullen mensen en muziek mij wel blijven aanspreken. Uitgeven iets anders. Het kost handenvol geld en de reacties blijven aan de magere kant, logisch voor wie met beperkte middelen en oplages werkt. Maar ik doe mijn ding in de wetenschap dat ik nooit geen prijs zal moeten weigen, ik zal er eenvoudigweg nooit een krijgen.

Zelf opnemen en componeren staan dicht bij de haiku's juist door de eenvoudige aanpak. Zelf instrumenten ontwerpen met bloempotten, bronzen platen en glazen kommen, om nieuwe opraapklanken op te nemen, is heerlijk. Mijn muziek, zeg maar hoofdzakelijk percussie en wat piano, reikt op die manier een vangnet aan om te overleven in een spannende wereld. Muziek en haiku's gaan perfect samen, of er ooit een CD volgt die beide zal  combineren is een open vraag. Alles op zijn tijd, er is geen haast bij. Bovendien ontbreken de centen...

In afwachting is er het genieten: een ingetogen of speelse Mozart, de weemoed van Brel, de geniale Beatles, een ontroerende Leonard Cohen of kleppers als Bruce Springsteen, Chris Rea, Dire Straits, Bob Dylan, Stephan Micus, Emmylou Harris, pianist Maxence Cyrin... Huiverlijnen op overschot! Siervissen in de vijver... Kleine muziekstukjes zijn haiku's zonder woorden.

SPECIALE TECHNIEKEN ALS TAI-CHI OF YOGA ? Wie daar nood aan heeft en daar ernstig mee omspringt moet dat uiteraard doen, maar liefst niet als de zoveelste banale inbraak in andere culturen. Yoga volgen om overgewicht aan te pakken is niet mijn spiritueel snoepje. Op mezelf terugvallen, zonder verminkte meditatieve technieken of speciale new age kunstjes, volstaat. Luidruchtige en rokerige bijeenkomsten of kroegen zijn ook ongewenst. Op een gegeven ogenblik in het leven volstaan stilte, rustige muziek, een stapel boeken en een goed glas. Dat laatste zelfs mondjesmaat want  uitwassen leiden niet meteen naar een sereen haikugebeuren of veel poëzie, tenzij grimmigheid en bitterheid het beoogde zijn. Een gemarineerde zonderling worden is geen streefdoel. Ik zag rondom mij genoeg schade door drankmisbruik. Mij niet gezien.

Reageren op wat zich spontaan aandient is waarschijnlijk de eenvoudigste invulling, zonder allerlei technieken of sektarisch formalisme. Gewoon observeren: de kakelnichten die vreedzaam kwetteren over de kleinkinderen, de obligate schoolreisjes, de familiale wafelbak, het verfijnde theezetten, de melige verjaardagskaarten of het plonsbadje in de schaduw van het frietkot? Kung-fu naast schermen? Geen enkel probleem, ze zijn even bruikbaar als de marialogie van nonkel pater uit Tomboektoe en de wilde verhalen van tante bordeelhoudster uit Canada. Alles kan, mits breeddenkende en dus volwassen mensen elkaar het licht in de ogen gunnen. In haikuland moet je zelfs een scheve schaats kunnen rijden zonder reputatieaverij op te lopen. Een historische senryu schuwt zelfs geen pis of kak, dus laat je associatief denken maar divergeren en convergeren. Het spel van de elkaar associatief oproepende beelden en woorden is belangrijk voor een haikuïst, net zoals relativerend vermogen en een gul gevoel voor humor. De thema's: alle onderwerpen waarover men denkt, spreekt of schrijft. Als punt van behandeling: alles en nog wat! Censuur is overbodig al bestaan er helaas nog veel moraalridders met conservatief geknetter in de bloemkool.

HEBBEN RECENSIES BELANG? Niet echt, iemand die de moeite doet een boek te kopen is vaak objectiever dan iemand die gratis boeken ontvangt.  Een aantal cliché's debiteren is simpel, wie niets anders kan verzinnen dan: 'Dit boek bevat goede en minder goede haiku,' is geen recensent. Belegen bibliothecarissen en gepensioneerde leerkrachten zijn, op enkele uitzonderingen na, in deze materie de beste stuurlui aan wal. Veel boekbesprekingen moeten het hebben van het intrappen van open deuren. Weinig recensenten houden zich op met drieregelige versjes, laat staan dat uitgaven in eigen beheer hun aandacht zouden kunnen trekken. Haiku's staan niet in hoger aanzien dan radijsjes? Wie een boek uitbrengt moet dus in de eigen kwaliteit(en) geloven,  een boekbespreking is daarbij niet echt relevant. Sommige recensies zijn grappig, andere zijn eerder arrogant. Een recensie vol taalfouten is pas hilarisch. In een klokhuis zitten veel pitten...vandaar enkele lichtvoetige reflecties:

• Hij houdt van recensenten, saignant.

• Eerst is er de haiku, pas daarna komt de recensent.

• Wie alle recensies leest, komt waarschijnlijk niet meer aan boeken toe.

• Mijn haiku's zijn geen wereldliteratuur, recensies zijn dat gelukkig ook niet.

• De ene recensent zegt: 'wit', de andere zegt: 'zwart,' beiden zijn kleurenblind.

• Voor sommige recensenten is een 'gratis' boek alleen maar een 'gratuite' pen waard.

DEELNAME AAN HAIKU-WEDSTRIJDEN? Af en toe, maar ondanks eervolle vermeldingen en soms een bekroning moet men onthouden dat een andere jury ook een andere winnaar zal opleveren, het blijft iets in de marge.  Haiku's die opgenomen worden in bloemlezingen zijn relevant voor wie vijf minuten wereldberoemd wenst te zijn. Al bij al hangen veel wedstrijden samen met het (gemeenschaps) geld van de bibliotheken...die moeten maar eens over de brug komen met leengeld en wat minder willekeurig boeken aanschaffen en/of afvoeren. Veel bibliotheken schaffen geen boeken aan van wie in eigen beheer uitgeeft, het excuus: 'De administratieve beslommeringen: met 1 bestelbon koopt zo'n bibliotheek tot 2500€ in een boekhandel. Per particulier die zelf een boek uitgeeft moet er één bestelbon gemaakt worden. Dat is blijkbaar administratief onoverkomelijk. Gemeenschapsgeld gaat duidelijk naar uitgevers en boekhandelaars...de auteurs die in eigen beheer uitgeven zijn blijkbaar ondermaats of toch de pineut.

HAIGA (Foto + haiku) SPREKEN BLIJKBAAR AAN?

Fotograferen is een virale aandoening die hopelijk nooit meer overwaait. Na een tiental jaren jazz-foto's realiseren, hoofzakelijk met een Pentax 6x7 en dagen in de doka kamperen, haalde een cervicale hernia met compressie van het ruggenmerg mij onderuit.  Ondanks een geslaagde heelkundige ingreep viel de fotografie toch bijna helemaal weg. Nu is er een digitale Pentax-ist DS en de fotografie keert voorzichtig terug, zij het zonder jazzklanken. Vooral tegenlichtopnames zijn een uitdaging, voeg daar een haiku aan toe en een haiga eist zo zijn plaats op. Leuk, al denk ik ook hier niet aan 'meesterschap'.

GEERT VERBEKE

===============================================================

WHAT ABOUT YOUR TANKA WRITING?

A tanka or even a haiku is only a useless knickknack. Nothing more... I don't know why I started writing haiku and tanka. Must there be any reason? Maybe because I was in search for an opportunity to combine poetry with a little bit more awareness of myself and the world? Maybe because I am inquisitive?  I re-start every day! My first modest haiku was written in  May 1968, my first tanka in 2003. This attempt enriched my whole life. Reading and writing in a close consideration with other Kuyu learns that we all need the 'beginners' mind. To be on the look-out for mistakes, new approaches are wonderful. They develop modesty and the ability to put ourself, our haiku / tanka and the rules in perspective. Geert in wonderland? I adore the discipline of daily writing. One of the powerful strengths of poetry is the ability to cross borders, with the internet many kuyu now have easy access to the international haiku world. 

WHAT IS A TANKA?

Tanka, the modern name of a 31-syllable poem that dates back over twelve centuries, literally means Japanese poem. The term tanka itself has only a recent history. The warmly recommended Japanese master-poet and critic Masaoka Shiki (1867-1902), created this term for his statement that ‘waka’ should be renewed and modernized. Until then, poems of this nature had been referred to as ‘waka’ or simply ‘uta’ (song, poem). Waka was originally coined to differentiate native poetry from the ‘kanshi’ (Chinese poems) that all educated Japanese people were familiar with. For this reason, the word ‘waka’ encompasses a number of styles.

The main five are:

1.   waka / tanka  (short poem) 2.     chōka (long poem), 3.     bussokusekika 4.     sedoka 5.     katauta.

These last three forms, however, fell into disuse at the beginning of the Heian period, and chōka vanished soon afterwards. Thus, the term ‘waka’ came in time to imply ‘tanka’. Traditionally waka, (Yamato uta), in general has had no concept of rhyme, or even of line. Instead of lines, waka has the unit and the phrase. Units or phrases are often turned into lines when poetry is translated or transliterated into Western languages, however. Tanka consists of five units (often treated as separate lines when Romanized or translated) usually with the following mora pattern: 5-7-5 / 7-7.

• The 5-7-5 is called the kami-no-ku or upper phrase.  

• The 7-7 is called the shimo-no-ku or lower phrase. 

HOW TO CHARACTERIZE TANKA?

A tanka can be characterized als an expanded haiku, in our field of language comparable with the mini-sonnet.   A kyoka is a humoristic tanka. A tanka is usually concerned with authentic and genuine emotions and true moments.

A tanka, as a peculiar poetic art form, doesn’t reproduce the personal emotion(s) of a poet. A tanka needs the emotion(s) called up after ‘smart’ observation(s). A tanka contains and reflects condensed reality. A good tanka delivers a direct expression of deeper feelings and strong emotions about: romantic love, passion, sadness, love for nature, Zen-meditation, affection, family life, lyric portraits, human conditions and direct experiences about life and death, laughter and tears. Tanka are about real and moving moments!

WHAT ABOUT TANKA?

A tanka can be used to touch on all sorts of pure feelings, situations and colourful or important events. Some poets use the tanka to talk about amorousness and lovesickness because a tanka allows for deeper thoughts, insights and expressions. This is not without its dangers because triviality and even vulgarity can wait in ambush. No problem: be your own prophet! Just follow your own path, instead of trying to emulate an imposed model. Don't mimic the style of others. Rules aren't bad as long as they are your own rules, for your haiku and tanka. Feel free! You cannot follow all of those rules! Several of them are so contradictory that there is no way to honor them both at once.  Besides, don't be only in search for the meaning of experts, every tanka poet is qualified if he is open-minded. Don't believe exclusive in 'passed masters, specialists, connoisseurs and scholars', because they are sometimes at right angles to the modest spirit of haiku and tanka. We need more poets with an open mind, to forget the hermetic intellectualism of some bookish persons. Just read and reread, it will not drive you nuts...

WHAT ABOUT MOON GAZING & WRITING HAIBUN?

Moon Gazing or ‘Tsukimi,’ was introduced from China and spread through Japan in the Heian period (794-1192) as the custom to appreciate the full moon in mid-september, according to the lunar calendar. The haibun with his descriptive combination of prose and haiku poetry, can be a good stylistic device. Let your haibun focus on the moon gazing. Reach up, and touch the stars!

GEERT VERBEKE